Uit de reeks Innerlijke Landschappen door Léon

“En we waren vergeten dat het over Liefde ging…”

Daar sloot ik mijn vorige blog mee af. En die zin zegt al iets over waar ik nu mee verder ga.

Veel, niet alle, van onze strategieën als volwassene zijn ontstaan in onze kindertijd. In momenten waarop het kind zich overweldigd voelde en zich is gaan aanpassen om enig gevoel van “controle” te krijgen. Twee kindstrategieën die ongelooflijk goed werken zijn valse hoop en valse macht. In (systemische) opstellingen worden deze dynamieken vaak zichtbaar in het zich “kleiner” of “groter” maken. Vanuit systemisch werk zou je dan kunnen zeggen: we kijken naar een patroon als parentificatie, triangulatie, of een zware last dragen.

Als we kijken vanuit proceswerk, helpt het om naar de innerlijke structuur van iemand te kijken. Bij Innerlijk Kindwerk spreken we onder andere over het pure deel, het traumadeel, het overlevingsdeel, de kritische ouder en de liefdevolle ouder.

Strategieën noemen we ook wel overlevingsstrategieën. En daar lokaliseren we direct waar we hebben te kijken: bij het overlevingsdeel. Overlevingsmechanismen komen voort uit bescherming. Valse hoop en valse macht zijn dynamieken vanuit het innerlijk kind. Beide zijn een poging van het kind om grip te krijgen op een onmogelijke situatie.

Bij valse hoop vertellen we onszelf dat wanneer we het maar goed genoeg doen (voor de ander), hij of zij van ons houdt of bij ons blijft. Een patroon dat zich in het volwassen leven herhaalt, vaak in (liefdes)relaties.

Bij valse macht vertellen wij de ander dat zij de reden dat wij ongelukkig zijn. Want zij moeten ons gelukkig maken. De verantwoordelijkheid wordt volledig uitbesteed aan de ander.

Beide zijn gekoppeld aan de kindertijd.

Deze dynamieken zijn een manier van de overlever in ons. Vanuit de intentie om te beschermen wat puur en authentiek is, en daardoor kwetsbaar. En iedere keer dat de strategie werkt, voelt de overlever zich gesterkt. En zo blijven we, soms eindeloos, de patronen herhalen die voortgekomen zijn uit bescherming.

En dat is prima zolang we in situaties verkeren waarin het nodig is. Een strategie wordt echter niet zelden de modus operandi. Een manier van in contact zijn met de buitenwereld, met anderen, ook in liefdevolle relaties. Wat deze strategieën ook doen, is dat we steeds verder uit contact gaan met onszelf. Verder weg van het pure Zelf. En vroeg of laat begint dat meer en meer te schuren.

En wanneer het hard genoeg schuurt, komt vaak de ontmoeting. Hier ontmoet ik mensen in mijn praktijk, bij onze workshops, trainingen of opleidingen. En hier komen mensen ook vaak erachter dat ze mogen ont-moeten. Dat controle, pleasen, of aanklagen niet altijd meer de beste strategie is.

In het systemisch werk kennen we een uitspraak die op het eerste gehoor tegenstrijdig klinkt: “Problemen zijn oplossingen.” Het probleem wordt gezien als een functionele oplossing voor een dieperliggende, onbewuste dynamiek binnen het systeem. Hetzelfde geldt voor strategieën. Het is een oplossing van onze innerlijke beschermer om met een situatie om te gaan.

En daarvoor hebben we dat deel te erkennen voor wat hij of zij (overlevingsdelen kunnen ook aanvoelen als van het andere geslacht) heeft gedaan. Hoe het een gezonde reactie was op een ongezonde situatie of ervaring. We hebben te kijken wat het ons heeft gebracht, hoe het ons heeft geholpen. En daarvoor mogen we ten diepste erkentelijk zijn aan dit deel in ons. En dus eigenlijk aan onszelf 😉

We hebben te zien welk offer het heeft gebracht en hoe hard we ervoor gewerkt hebben. En dat het dus al die tijd over Zelf-liefde ging…

En dan, vaak heel voorzichtig, opent zich de deur, of het luikje, naar de lagen die eronder zitten.

Léon

^{In de volgende blogs wil ik dieper ingaan op de andere innerlijke delen. Ook valse hoop en valse macht zelf vragen om meer ruimte dan ik er nu aan heb kunnen geven.}